🧭งานวิจัยทางบัญชีในยุคปัจจุบันต้องเผชิญกับความท้าทายทั้งด้าน มาตรฐานบัญชี เทคโนโลยีดิจิทัล และความคาดหวังเชิงนโยบาย แม้นักวิจัยจะมีความรู้พื้นฐานที่ดี แต่ข้อผิดพลาดบางประการยังเกิดขึ้นซ้ำ ๆ บทความนี้จึงรวบรวม ข้อผิดพลาดในการทำวิจัยทางบัญชีที่พบบ่อย พร้อมแนวทางหลีกเลี่ยง เพื่อยกระดับคุณภาพงานวิจัยให้เป็นไปตามมาตรฐานวิชาการ
1️⃣ 🎯 เลือกหัวข้อวิจัยไม่สอดคล้องกับบริบทปัจจุบัน
การตั้งหัวข้อวิจัยเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญ หากหัวข้อไม่สอดคล้องกับบริบทเศรษฐกิจและวิชาชีพบัญชีในปัจจุบัน งานวิจัยอาจขาดคุณค่าและความร่วมสมัย
❌ ข้อผิดพลาดที่พบ
- ใช้หัวข้อซ้ำเดิม
- ไม่เชื่อมโยงกับ ESG, Digital Accounting
✅ แนวทางปรับปรุง
- วิเคราะห์แนวโน้มงานวิจัยบัญชีปัจจุบัน
- ระบุ Research Gap ให้ชัดเจน
2️⃣ 📚 ใช้กรอบแนวคิดและทฤษฎีล้าสมัย
กรอบแนวคิดและทฤษฎีเป็นรากฐานของงานวิจัย หากใช้ทฤษฎีที่ล้าสมัย งานวิจัยอาจไม่สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมธุรกิจปัจจุบัน
❌ ข้อผิดพลาด
- อ้างอิงงานวิจัยเก่ามาก
- ไม่เชื่อมโยงทฤษฎีกับการปฏิบัติจริง
✅ แนวทางอัปเดต
- ใช้งานวิจัยย้อนหลัง 5–7 ปี
- เชื่อมโยงกับ Governance, Risk, Compliance
3️⃣ 📊 การกำหนดตัวแปรไม่รองรับข้อมูลเชิงดิจิทัล
งานวิจัยบัญชีสมัยใหม่ใช้ข้อมูลจากระบบสารสนเทศและฐานข้อมูลดิจิทัล การกำหนดตัวแปรที่ไม่เหมาะสมอาจทำให้ผลคลาดเคลื่อน
❌ ข้อผิดพลาด
- ใช้ตัวชี้วัดแบบเดิม
- ไม่อธิบายการจัดการข้อมูล
✅ แนวทางปรับปรุง
- กำหนด Operational Definition ชัดเจน
- อธิบาย Data Cleaning / Validation
4️⃣ 📈 การใช้สถิติขั้นสูงโดยขาดการอธิบาย
การใช้สถิติขั้นสูงช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือ แต่หากไม่อธิบายเหตุผล อาจทำให้งานวิจัยดูซับซ้อนเกินจำเป็น
❌ ข้อผิดพลาด
- ใช้ SEM, Panel Data โดยไม่อธิบาย
- รายงานผลไม่ครบถ้วน
✅ แนวทางล่าสุด
- อธิบายเหตุผลเชิงวิชาการ
- รายงานค่า fit indices, effect size
5️⃣ 🗂️ การใช้ข้อมูลทุติยภูมิโดยไม่ตรวจสอบคุณภาพ
ข้อมูลทุติยภูมิ เช่น งบการเงินหรือฐานข้อมูลออนไลน์ เป็นแหล่งข้อมูลหลักของงานวิจัยบัญชี แต่ต้องตรวจสอบคุณภาพอย่างรอบคอบ
❌ ข้อผิดพลาด
- ไม่ระบุแหล่งข้อมูล
- ใช้ข้อมูลไม่ครบหรือไม่ทันสมัย
✅ แนวทางอัปเดต
- ระบุแหล่งข้อมูลและช่วงเวลา
- อธิบายข้อจำกัดของข้อมูล
6️⃣ 🧠 การอภิปรายผลไม่เชื่อมโยงกับผลกระทบเชิงนโยบาย
งานวิจัยที่ดีควรแสดงให้เห็นว่าผลการวิจัยสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างไร ไม่ใช่เพียงรายงานตัวเลข
❌ ข้อผิดพลาด
- อภิปรายผลเฉพาะเชิงสถิติ
- ไม่เชื่อมโยงกับผู้ใช้งานจริง
✅ แนวทางปรับปรุง
- เชื่อมโยงกับ Policy / Practical Implication
- อธิบายผลกระทบต่อวิชาชีพบัญชี
7️⃣ 🤖 การใช้ AI และเครื่องมือดิจิทัลโดยไม่เปิดเผย
AI ถูกนำมาใช้ในงานวิจัยมากขึ้น แต่การไม่เปิดเผยการใช้งานอาจขัดต่อจริยธรรมการวิจัย
❌ ข้อผิดพลาด
- ใช้ AI โดยไม่ระบุในวิธีวิจัย
- ไม่ตรวจสอบความถูกต้องของผลลัพธ์
✅ แนวทางปฏิบัติ
- เปิดเผยการใช้ AI อย่างโปร่งใส
- ปฏิบัติตามจริยธรรมการวิจัย
✅📌 การหลีกเลี่ยง ข้อผิดพลาดในการทำวิจัยทางบัญชี ตั้งแต่การตั้งหัวข้อ วิธีวิจัย การวิเคราะห์ข้อมูล ไปจนถึงการอภิปรายผล จะช่วยยกระดับคุณภาพงานวิจัยให้มีความน่าเชื่อถือ ทันสมัย และสามารถเผยแพร่ในระดับวิชาการได้อย่างยั่งยืน